Pensioen opbouwen
De meeste ondernemers bouwen niet automatisch pensioen op. Voor een financieel onbezorgde oude dag moet je zelf maatregelen nemen. Welke opties zijn er voor jouw pensioen?
De basisverzekering voor je pensioen is de Algemene Ouderdomswet (AOW). Iedereen die in Nederland woont of werkt is hiervoor automatisch verzekerd. Ook als je geen inkomen hebt, bouw je AOW op. De uitkering start in de maand nadat je jouw pensioenleeftijd hebt bereikt. Sinds 1 januari 2013 is deze AOW-leeftijd niet meer 65 jaar. De pensioenleeftijd verschuift.
Pensioenleeftijd
In 2023 is de AOW-leeftijd 66 jaar en 10 maanden. In 2024 wordt dat 67 jaar. Vanaf 2023 is de pensioenleeftijd 67 jaar. Daarna wordt de pensioengerechtigde leeftijd gekoppeld aan de gemiddelde levensverwachting. Je AOW-leeftijd bereken je op www.svb.nl.
Aanvullende voorzieningen
De AOW-uitkering geeft je een basisinkomen zodra je de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Een aanvulling op de AOW komt soms uit pensioenfondsen waaraan je verplicht deelneemt. En natuurlijk kun je ook zelf je pensioenopbouw regelen.
Pensioenfondsen soms verplicht
Ben je actief in een van de volgende beroepsgroepen of bedrijfstakken? Dan geldt ook voor jou als zelfstandig ondernemer een verplichte deelname aan de pensioenregeling. De feitelijke werkzaamheden van je onderneming zijn hiervoor bepalend. Op basis van je omschrijving van je werkzaamheden krijg je bij je inschrijving in het Handelsregister een activiteitencode (SBI-code). Check regelmatig even of je inschrijving nog overeenkomt met de werkelijkheid en pas de gegevens aan als dat nodig is. De SBI-code is voor de pensioenfondsen een belangrijke indicator voor verplichte deelname. Je moet je zelf bij het pensioenfonds aanmelden.
- schilders-, glaszetters- en afwerkbedrijf
- natuursteenbedrijf, terrazzo-/vloerenbedrijf en stucadoors- en afbouwbedrijf
- apothekers
- dierenartsen
- fysiotherapeuten
- verloskundigen
- huisartsen
- medisch specialisten
- (kandidaat) notarissen
- loodsen
- roeiers in het Rotterdamse havengebied
Experiment: pensioenfondsen open voor ondernemers
Als onderdeel van de Wet Toekomst Pensioenen ligt een voorstel over pensioen voor zelfstandigen bij de Eerste Kamer. Volgens dit voorstel kunnen pensioenfondsen een vijfjarig experiment starten. Hierbij kun je als ondernemer vrijwillig pensioen opbouwen bij het pensioenfonds van jouw sector. Je neemt zo deel aan dezelfde pensioenregeling als werknemers uit jouw branche. Er zijn geen toegangsvoorwaarden en er is geen medische keuring.
Als het experiment niet slaagt, stopt je pensioenopbouw bij het fonds. Het opgebouwde pensioen kun je laten staan. Of je kunt een waardeoverdracht vragen naar een lijfrenterekening. Individueel kun je de pensioenopbouw nog voorzetten, net als bij de voorzetting uit loondienst.
De ingangsdatum van dit experiment is nog niet bekend.
Zzp-pensioen
Als zzp’er kun je deelnemen aan speciale vrijwillige regelingen voor zzp-pensioen. Verschillende marktpartijen bieden deze regelingen aan.
Voortzetting pensioenregeling uit loondienst
Start je vanuit loondienst? Dan kun je soms de pensioenregeling van je ‘oude’ werkgever vrijwillig voortzetten. Je betaalt dan zelf de volledige pensioenpremie. Deze pensioenpremie is 10 jaar fiscaal aftrekbaar. De vrijwillige voortzetting vraag je aan binnen negen maanden na de beëindiging van je loondienst. Voor meer informatie kun je terecht bij je voormalige werkgever of de pensioenuitvoerder.
Lijfrente en banksparen
Je kunt je pensioen ook regelen met een lijfrenteverzekering of via een geblokkeerde bankspaarrekening. Dan betaal je periodiek (bijvoorbeeld per maand) een bedrag (premie) of je stort een bedrag ineens (koopsom) bij een verzekeraar of bank. Deze inleg is tot een bepaald bedrag aftrekbaar. Met de Rekenhulp Lijfrentepremie bereken je hoeveel je maximaal mag aftrekken. Over het geld dat je spaart in een lijfrente betaal je (nog) geen inkomstenbelasting of vermogensheffing.
Met de premies of de koopsom bouw je kapitaal op om straks een lijfrente te kopen. Er zijn verschillende soorten lijfrentes. Er zijn lijfrentes voor een bepaalde tijd, lijfrentes die eindigen bij jouw overlijden en lijfrentes die jouw nabestaanden krijgen als je overlijdt. Welke lijfrente voor jou het meest geschikt is, hangt af van jouw persoonlijke wensen en omstandigheden. Overleg hierover met een gespecialiseerd adviseur.
De uitkeringen uit de lijfrente worden belast in box 1 van de inkomstenbelasting. De verzekeraar of bank houdt deze belasting in bij de uitkeringen.
Zelf voor pensioen sparen
Je kunt ook privé sparen en beleggen voor je pensioen. Het vermogen dat je opbouwt is voor de inkomstenbelasting belast in box 3. Een deel van je vermogen is vrijgesteld van belasting. Dat is het heffingsvrij vermogen. Als je zelf spaart, staat jouw geld niet vast. Je kunt er mee doen wat je wilt.
Fiscale Oudedagsreserve (FOR)
Tot 2023 kon je een deel van de winst reserveren voor een fiscale oudedagsreserve (FOR). Vanaf 2023 kun je de FOR niet meer verder opbouwen. De eerder opgebouwde FOR-reserves blijven staan en worden volgens de oude regels afgewikkeld.
Je pensioen berekenen
Wil je weten hoeveel pensioen je tot nu toe hebt opgebouwd? Mijnpensioenoverzicht.nl geeft inzicht in jouw AOW en opgebouwde pensioenen bij je (voormalige) werkgever(s). Je kunt inloggen met DigiD. Deze website haalt de informatie op van bijna alle pensioenfondsen. Het pensioen dat je als zelfstandige opbouwt, staat er niet op (tenzij je door beroepsgroep of bedrijfstak een verplichte pensioenvoorziening hebt).
Kom je financieel uit?
Of je na jouw pensioen financieel uitkomt, hangt naast de bedragen ook af van je wensen en plannen. Het stappenplan van Nibud geeft inzicht. Je kunt daar ook voor jouw situatie berekenen hoeveel je nu opzij moet zetten om een eventueel pensioentekort op te vullen.
Bekijk je persoonlijke aandachtspunten
Tot je pensioenleeftijd maak je in je leven dingen mee die van invloed zijn op je pensioen. De tool Later goed geregeld van Wijzer in geldzaken geeft tips die bij je persoonlijke situatie passen.